SAĞLIK

‘Hormon Hakkım Kolektifi’ Kuruldu: Hormona Erişim Bir Hak Meselesi

Yeni kurulan Hormon Hakkım Kolektifi, hormona erişimin bir hak meselesi olduğunu vurguladı. Kolektif, ayrıca Türkiye Tabipler Birliği (TTB) ile birlikte hormon tedavisinde kullanılan ilaçlar için reçete düzenlenememesi konusunu gündeme taşıdı ve Sağlık Bakanlığı’ndan konuya ilişkin açıklama talep etti.

‘Hormon Hakkım Kolektifi’ kuruldu
Fotoğraf: Canva

Türkiye’de transların hormona erişim sürecinde yaşadığı zorluklara ve sağlık hizmetlerine erişimde karşılaşılan ayrımcı uygulamalara dikkat çekmek amacıyla kurulan Hormon Hakkım Kolektifi, sosyal medya üzerinden yayımladığı “Biz Kimiz?” başlıklı açıklamayla kamuoyuna kendini duyurdu.

‘Hormon Hakkım Kolektifi’: Trans Hakları ve Hormona Erişim İçin Örgütlenme

Yeni kurulan Hormon Hakkım Kolektifi, Türkiye’de trans bireylerin süreçlerinde yaşadığı sorunlara, hormona erişimde karşılaştıkları engellere ve artan hak ihlallerine karşı mücadele eden bir örgütlenme olduğunu açıkladı.

Kolektif, farklı şehirlerde trans hakları alanında çalışan aktivist ve örgütlerden oluştuğunu belirtti. Son yıllarda hormon kullanımına getirilen kısıtlamaların birçok trans bireyin yaşamını doğrudan etkilediğine dikkat çekildi.

Açıklamada, hormona erişimin sadece bir sağlık meselesi değil, aynı zamanda temel bir insan hakkı olduğu vurgulandı. Kolektif, güvenilir bilgi üretmeye, deneyimleri görünür kılmaya ve dayanışmayı güçlendirmeye odaklanacağını duyurdu.

TTB, Sağlık Bakanlığı’ndan bilgi talep etti

Öte yandan, Türk Tabipleri Birliği (TTB) de hormon tedavisi planlanan hastalar için e-reçete sisteminde herhangi bir mevzuat değişikliği veya resmî bilgilendirme olmamasına rağmen, farklı illerdeki hekimlerden gelen “reçete düzenlenemediği” yönündeki bildirimler üzerine Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’na resmi bir yazı göndererek bilgi talebinde bulundu.

Eczaneler Dairesi Başkanlığı’na gönderilen yazıda TTB, ICD-10 F64 tanı kodu kapsamında izlenen hastalara yönelik e-reçete sisteminde yaşandığı belirtilen bu kısıtlamaların ve sorunların kaynağının açıklanmasını istedi.

Türkiye’de cinsiyetin yasal olarak değiştirilebilmesinin Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 40. maddesi kapsamında düzenlendiği hatırlatılan yazıda; mahkeme izniyle gerçekleştirilen ve üreme organlarına yönelik ameliyat öncesinde, kişilerin belirli sürelerle hormon kullanarak izlenmesinin tıbbi gereklilik olduğuna dikkat çekildi. Gonadların alınmasını içeren ameliyatların ardından hormon kullanılmamasının ise sağlık açısından geri dönüşü olmayan etkiler doğurabileceği belirtildi.

TTB’nin yazısında, ICD-10 F64 tanı kodu ile hormon içeren ilaçlara ilişkin reçetelerin e-reçete sistemi üzerinden düzenlenmesine yönelik herhangi bir kısıtlama ya da teknik düzenleme yapılıp yapılmadığı ve tedavilerle ilgili güncel bir düzenleme mevcut ise, düzenlemenin dayanağı olan mevzuat, karar veya idari tasarruf konusunda bilgi talep edildi.

TMK Madde 40 – Cinsiyetini değiştirmek isteyen kimse, şahsen başvuruda bulunarak mahkemece cinsiyet değişikliğine izin verilmesini isteyebilir. Ancak, iznin verilebilmesi için, istem sahibinin onsekiz yaşını doldurmuş bulunması ve evli olmaması; ayrıca transseksüel yapıda olup, cinsiyet değişikliğinin ruh sağlığı açısından zorunluluğunu (…) bir eğitim ve araştırma hastanesinden alınacak resmî sağlık kurulu raporuyla belgelemesi şarttır.

Verilen izne bağlı olarak amaç ve tıbbî yöntemlere uygun bir cinsiyet değiştirme ameliyatı gerçekleştirildiğinin resmî sağlık kurulu raporuyla doğrulanması hâlinde, mahkemece nüfus sicilinde gerekli düzeltmenin yapılmasına karar verilir. 

Haber Giriş:05.03.2026 – 21:51

https://bianet.org/haber/hormon-hakkim-kolektifi-kuruldu-317380