BİR HASTAYI İYİLEŞTİREN İLAÇ, BAŞKA BİR HASTADA ÖLÜMCÜL SONUÇLAR DOĞURABİLİYOR

Modern tıpta yıllardır uygulanan “aynı hastalığa aynı ilaç” yaklaşımı yerini giderek kişiye özel tedavi anlayışına bırakıyor. Uzmanlara göre her bireyin genetik yapısı farklı olduğu için aynı ilaç bazı hastalarda hızlı iyileşme sağlarken, bazı kişilerde ciddi yan etkilere hatta hayati risklere yol açabiliyor.

GENETİK FARKLILIKLAR İLAÇ ETKİSİNİ DEĞİŞTİRİYOR

İstanbul Eczacı Odası Yönetim Kurulu Üyesi Özben Özge Yüksel, ilaçların her bireyde farklı etki göstermesinin en önemli nedeninin genetik farklılıklar olduğunu söyledi.

Uzmanlara göre bazı kişilerde ilaçlar çok hızlı parçalanarak etkisiz hale gelirken, bazı kişilerde ise vücutta uzun süre kalarak toksik etki oluşturabiliyor.

Yüksel, “Bir ilacı alan kişilerde karaciğer enzimleri farklı çalışabiliyor. Kimisinde ilaç hızla atılırken kimisinde parçalanamıyor ve zehirlenmeye, hatta ölüme yol açabiliyor” ifadelerini kullandı.

“FARMAKOGENETİK” DÖNEMİ ÖNE ÇIKIYOR

İlaçlara verilen yanıtın genetik yapıyla ilişkisini inceleyen alanın “farmakogenetik” olarak adlandırıldığını belirten uzmanlar, özellikle son yıllarda kişiye özel tedavi yaklaşımının daha fazla önem kazandığını vurguluyor.

Özellikle;

• Kanser tedavileri
• Kalp-damar hastalıkları
• Bazı kronik hastalıklar

için kullanılan ilaçlarda doz ayarlamasının kritik olduğu belirtiliyor.

Uzmanlara göre aynı yaşta, aynı kiloda ve aynı hastalığa sahip iki kişide bile aynı doz ilaç tamamen farklı sonuçlar doğurabiliyor.

TEDAVİ EDİCİ DOZ İLE ÖLÜMCÜL DOZ ARASINDAKİ FARK ÇOK DAR OLABİLİYOR

Bazı ilaçlarda tedavi edici doz ile ölümcül doz arasındaki farkın oldukça küçük olduğuna dikkat çekiliyor.

Özellikle kemoterapi ilaçlarında genetik testlerin büyük önem taşıdığını belirten Özben Özge Yüksel, “Bazı kanser ilaçlarında 200 miligram tedavi edici olurken 300 miligram ölümcül olabiliyor” dedi.

Bu nedenle ciddi hastalıklarda hastaların genetik incelemelerden geçirilerek doğru dozun belirlenmeye çalışıldığı ifade ediliyor.

AİLE İÇİNDE BENZER YAN ETKİLER GÖRÜLEBİLİYOR

Uzmanlara göre aynı aile bireylerinde benzer ilaç reaksiyonlarının görülmesi, genetik yatkınlık açısından önemli bir işaret olabiliyor.

Bu nedenle aile içinde belirli ilaçlara karşı ciddi yan etki öyküsü bulunan kişilerin bunu doktorlarıyla paylaşmasının önemli olduğu belirtiliyor.

GENETİK TESTLER HERKES İÇİN YAYGIN DEĞİL

Farmakogenetik testlerin Türkiye’de henüz yaygın şekilde kullanılmadığını belirten uzmanlar, bunun en büyük nedenlerinden birinin yüksek maliyet olduğunu söylüyor.

Özellikle yaygın kullanılan bazı ilaçlarda toksik doz aralığının geniş olması nedeniyle herkese test yapılmasının mümkün olmadığı ifade ediliyor.

Ancak uzmanlara göre özellikle;

• Kemoterapi ilaçları
• Dar terapötik aralığa sahip ilaçlar
• Yüksek riskli tedaviler

için bu testler hayati önem taşıyabiliyor.

Uzmanlar, gelecekte kişiye özel tedavi yöntemlerinin yaygınlaşmasının ilaç yan etkilerini azaltabileceğini ve tedavi başarısını artırabileceğini belirtiyor.

Haber Giriş:24.05.2026 – 22:44

Kaynak:https://www.cumhuriyet.com.tr/saglik/bir-hastayi-iyilestiren-ilac-baska-bir-hastada-olumcul-sonuclar-dogurabiliyor-yan-etkileri-riskli-2506499