Uzmanlar uyarıyor: “Sessiz ilerleyen bir risk olabilir” Türkiye’de yüksek kolesterol, giderek daha yaygın görülen sağlık sorunları arasında yer alıyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre 15 yaş üstü nüfusun %15’ten fazlasında yüksek kolesterol tespit edilirken, uzmanlar bu durumun çoğu zaman belirti vermeden ilerlediğine dikkat çekiyor. Kolesterol yüksekliği, fark edilmediğinde kalp ve damar hastalıkları riskini artırabilen önemli bir sağlık problemi olarak değerlendiriliyor. KOLESTEROL NEDİR? Kolesterol, vücudun doğal olarak ürettiği ve bazı besinlerle de alınabilen yağ benzeri bir maddedir. Karaciğerde üretilir ve hücrelerin sağlıklı yapısını korumak, bazı hormonları üretmek ve D vitamini sentezine yardımcı olmak gibi önemli görevleri vardır. Ayrıca safra asitlerinin üretiminde rol oynayarak yağların sindirilmesine katkı sağlar. Kolesterol, kanda lipoprotein adı verilen taşıyıcı proteinlerle dolaşır ve iki ana türü bulunur: HDL (iyi kolesterol): Fazla kolesterolü damarlardan uzaklaştırır Non-HDL / LDL (kötü kolesterol): Damar duvarlarında birikerek tıkanıklığa yol açabilir LDL kolesterolün yükselmesi, damarların daralmasına neden olarak kalp krizi ve felç riskini artırabilir. KOLESTEROL NASIL DÜŞÜRÜLÜR? Uzmanlara göre kolesterol seviyelerini düşürmede beslenme ve yaşam tarzı değişiklikleri büyük önem taşır. Yaş, genetik ve aile öyküsü gibi faktörler değiştirilemese de doğru beslenme ile risk azaltılabilir. YAĞ TÜKETİMİNE DİKKAT Vücudun belirli miktarda yağa ihtiyacı olsa da, tüketilen yağın türü kolesterol üzerinde doğrudan etkilidir. Özellikle doymuş yağların fazla tüketimi LDL kolesterolü yükseltebilir. Doymuş yağlar genellikle: Tereyağı ve sadeyağ Yağlı et ve işlenmiş et ürünleri Tam yağlı süt ve süt ürünleri Kek, bisküvi ve paketli ürünler içinde bulunur. Buna karşılık doymamış yağlar kolesterol dengesi açısından daha faydalı kabul edilir: Zeytinyağı Avokado Kuruyemişler (ceviz, badem, fındık) Yağlı balıklar (somon, sardalya, uskumru) Tohumlar ve bitkisel yağlar LİF TÜKETİMİ ARTIRILMALI Lifli gıdaların kolesterol düşürmede önemli rol oynadığı belirtiliyor. Özellikle çözünür lifler, bağırsakta jel yapısı oluşturarak kolesterolün emilimini azaltabiliyor. Çözünür lif içeren başlıca besinler: Yulaf Arpa Baklagiller (nohut, mercimek, fasulye) Elma, armut gibi meyveler Sebzeler Yulaf ve arpada bulunan beta-glukan adlı lifin, düzenli tüketimde LDL kolesterolü düşürmeye yardımcı olabileceği ifade ediliyor. BİTKİSEL STEROL VE STANOL DESTEĞİ Bazı araştırmalar, bitkisel sterol ve stanol içeren gıdaların kolesterolü düşürmeye yardımcı olabileceğini gösteriyor. Bu ürünler genellikle: Takviye edilmiş yoğurtlar Sürülebilir ürünler Fonksiyonel gıdalar şeklinde bulunabiliyor. Ancak uzmanlar, bu ürünlerin tek başına yeterli olmadığını ve sağlıklı beslenmenin yerine geçmeyeceğini vurguluyor. BESLENMENİN DIŞINDA YAŞAM TARZI Kolesterol kontrolünde yalnızca beslenme değil, yaşam tarzı da önemli rol oynuyor. Uzmanlar şu önerilerde bulunuyor: Düzenli fiziksel aktivite Sigaranın bırakılması Alkol tüketiminin azaltılması Kilo kontrolü Gerekli durumlarda ise doktor kontrolünde ilaç tedavisi uygulanabiliyor. UZMANLARDAN UYARI Uzmanlar, yüksek kolesterolün uzun süre belirti vermeden ilerleyebileceğini belirterek düzenli sağlık kontrollerinin önemine dikkat çekiyor. Beslenme ve yaşam tarzında yapılacak küçük değişikliklerin bile uzun vadede kalp ve damar sağlığı üzerinde önemli etkiler oluşturabileceği ifade ediliyor. Haber Giriş:4.05.2026 – 23:31 Kaynak:https://www.cumhuriyet.com.tr/saglik/kolesterol-beslenmeyle-nasil-dusurulur-2500666 Yazı gezinmesi Sinir Sistemini ‘Sıfırlamak’ Değil, Düzenli Yaşamla Güçlendirmek Tıp dünyasında dikkat çeken keşif: RSV virüsü kanserin yayılımını yavaşlatabilir mi?