Aspirin Kanser Riskini Azaltıyor mu? Yeni Araştırmalar Ne Gösteriyor?

Tarihi 4400 yıl öncesine kadar uzanan aspirin, son yıllarda yalnızca ağrı kesici olarak değil, kanser araştırmalarındaki potansiyel etkileriyle de dikkat çekiyor. Yapılan klinik çalışmalar, özellikle genetik yatkınlığı olan bireylerde düşük doz aspirinin bazı kanser türlerinde risk azaltıcı etkiler gösterebileceğini ortaya koyuyor.

Antik çağdan modern tıbba uzanan ilaç

Aspirinin kökeni, Mezopotamya döneminde kullanılan söğüt kabuğuna kadar uzanıyor. Antik Mısır, Yunan ve Roma’da ağrı kesici olarak kullanılan bu doğal kaynak, 19. yüzyılın sonlarında modern tıpta asetilsalisilik asit formuna dönüştürüldü ve endüstriyel üretimi Bayer tarafından yaygınlaştırıldı. Bugün ise aspirin, kalp-damar hastalıklarının yanı sıra kanser araştırmalarının da önemli bir parçası haline geldi.

Kanser riskinde yüzde 50’ye varan azalma

John Burn tarafından yürütülen ve 861 kişi üzerinde yapılan çalışmada, özellikle Lynch Sendromu taşıyan bireylerde dikkat çekici sonuçlar elde edildi.

Araştırmaya göre:

• En az 2 yıl düşük doz aspirin kullananlarda kolorektal kanser riski yaklaşık %50 oranında azaldı
• Günlük 75–100 mg dozun yeterli olduğu ve daha yüksek dozlara göre daha iyi tolere edildiği görüldü

Bu bulgular, bazı ülkelerde yüksek risk grubundaki bireyler için aspirin kullanımının değerlendirilmesine yol açtı.

Aspirinin olası etki mekanizmaları

Bilim insanları aspirinin kanser üzerindeki etkisini iki temel mekanizma ile açıklıyor:

• Tümör gelişimini baskılama: COX-2 enziminin inhibisyonu ile hücrelerin kontrolsüz çoğalmasının azaltılması
• Bağışıklık sistemine destek: Tromboksan üretiminin engellenmesi sayesinde kanser hücrelerinin bağışıklık sistemi tarafından daha kolay tanınması

Klinik çalışmalardan örnek vaka

Nick James, Lynch Sendromu taşıdığını öğrendikten sonra bir klinik çalışmaya katıldı. Yaklaşık 10 yıldır düzenli düşük doz aspirin kullanan James’te şu ana kadar kanser bulgusuna rastlanmadığı bildirildi. Bu durum, aspirinin koruyucu etkisine dair dikkat çeken örneklerden biri olarak değerlendiriliyor.

Uzmanlardan uyarı

Araştırmalar umut verici olsa da uzmanlar aspirin kullanımının mutlaka kontrol altında olması gerektiğini vurguluyor. Anna Martling, aspirinin mide kanaması, ülser ve beyin kanaması gibi ciddi yan etkiler oluşturabileceğini belirterek, özellikle bireysel risk faktörleri dikkate alınmadan kullanılmaması gerektiğini ifade ediyor.

Haber Giriş:27.04.2026 – 23:28

Kaynak:https://www.cumhuriyet.com.tr/saglik/aspirin-kanser-riskini-azaltiyor-mu-2498926