KÜLTÜR SANAT

27 Mayıs Darbesinde Bir General

Hukukçu Abbas Bilgili, 27 Mayıs darbesinin gölgesinde kalmış dikkat çekici bir portreyi, Veteriner General Burhanettin Uluç’un hikâyesini literatüre taşıdı. Bilgili’nin çalışması; darbe dönemlerinde öne çıkan “alkış toplama” rekabetinden İzmir Valiliği sürecindeki tartışmalı uygulamalara kadar birçok ayrıntıyı içeriyor. Eser, demokrasinin ve hukukun askıya alındığı dönemlerde bürokrasinin nasıl bir güç mücadelesine sahne olduğunu ortaya koyuyor.

A general from the May 27th Coup in Turkey, drawing a picture that describes that period.

Haber Yayın Tarihi: 25.02.2026 10:00

DARBE KAOSUNDA BÜROKRASİ VE ‘KAHRAMANLIK’ YARIŞI

Eserde öne çıkan önemli tespitlerden biri de şu ifadeyle aktarılıyor: “Siyasi kutuplaşmanın yoğun yaşandığı, demokratik olgunluğa erişememiş toplumlarda iktidar değişikliğiyle birlikte bürokraside de kapsamlı değişimler yaşanır…” (s. 108)

Veteriner General Burhanettin Uluç, 27 Mayıs darbesini gerçekleştiren Milli Birlik Komitesi üyesi değil. Ancak Harbiyelilerin Adnan Menderes iktidarına karşı düzenlediği yürüyüşün önünde yer alan isim oydu. Çankaya Köşkü’ne giderek Cumhurbaşkanı Celal Bayar’ı tutuklamaya giden askeri birliklerin başında da o bulunuyordu.

Bilgili, kitabında 27 Mayıs’ın devrim olarak alkışlandığı günlerde darbeci subayların ön safa geçme, alkış toplama ve önemsenme yarışına girdiklerini ayrıntılarıyla anlatıyor. Darbeden sonra ise, darbeciler arasında “Celal Bayar’ı ben teslim aldım” yarışı başlıyor; Komite üyesi olsun olmasın, Sami Küçük, Osman Köksal, Emin Aytekin ve tabii Uluç Paşa da bu yarışın içindeydi

EFSANELER VE GERÇEKLER: MENDERES’TEN İZMİR VALİLİĞİNE

Merhum Başvekil Adnan Menderes, Eskişehir’de tutuklanıp Ankara’ya getirildiğinde, Etimesgut Askeri Havaalanında onu karşılayanların başında yine bu Veteriner General vardı; elindeki Thomson marka silahı Menderes’e yönelterek. Metin Toker’in Akis dergisi “Veteriner Hekim Okulu’nun kahraman komutanı” diye onu över. Oysa kahramanlık denilebilecek bir hareketi olmamıştı. Darbeden sonra tepe bürokrasiye askerler atanır. Burhanettin Uluç’un kenarda kalması mümkün mü? İzmir Valiliğine getirilir. Eczacıbaşı ailesinden Vedat Eczacıbaşı, Demokrat Partili ve Menderes Hayran’ındır. Menderes’i öven sözlerinden dolayı bir ara tutuklanır da… Vefat ettiğinde cenazesinin İzmir’deki aile mezarlığına defnedilmesi söz konusudur. Fakat “Veteriner Hekim Okulu’nun kahraman komutanı” buna izin vermez! Ya DP’liler cenazede gösteri yaparsa?! Bir marifeti daha vardır: Gecekondu semtlerinde Menderes döneminde inşa edilen 200 kadar çeşmeyi kapatır! Halk susuzluk sıkıntısı çeker! 1961 anayasasında Cumhurbaşkanının Senato’ya üye atama kontenjanı vardı. Veteriner Hekim Okulunun Kahraman Kumandanı, “kontenjan senatörü” olmayı da başarır. Talat Aydemir anılarında “başarılı olsaydı, onu içişleri bakanı yapacaktık” der. Bilgel’inin kitabı geçmişte kalmış bir darbe ve o darbedeki ilginç bir ismi anlatmakla kalmıyor, hukukun ve demokrasinin ne kadar önemli olduğunu da anlatıyor her satırında.

GÖRSEL: GEMİNİ

KAYNAKÇA: 27 Mayıs darbesinde bir general – KARAR