Bilim insanlarının uzun süredir tartıştığı “evrensel dilbilgisi” konusu, yeni bir araştırmayla daha somut hale geldi. Dünyanın dört bir yanındaki diller üzerinde yapılan kapsamlı analizler, insan dillerinin tamamen rastgele değil, belirli ortak kurallar çerçevesinde şekillendiğini ortaya koydu.

1700’den Fazla Dil İncelendi

Araştırmacılar, 1700’ü aşkın dili kapsayan geniş veri seti üzerinden yaptıkları incelemelerde, dillerin benzer kalıplar doğrultusunda evrimleştiğini belirledi. Çalışmada kullanılan Grambank adlı kapsamlı veritabanı sayesinde, farklı coğrafyalara ait diller karşılaştırmalı olarak analiz edildi. Elde edilen sonuçlar, daha önce sınırlı örneklemlerle yapılan araştırmaların ötesine geçilmesini sağladı.

Evrensel Kuralların Üçte Birine Kanıt Bulundu

Bilim insanları, daha önce öne sürülen evrensel dil özelliklerinin yaklaşık üçte biri için güçlü istatistiksel kanıtlar elde etti. Bu kuralların önemli bir kısmı, kelime dizilimi ve cümle yapısıyla ilgili. Örneğin, fiilin cümle sonunda yer aldığı dillerde, edatların da genellikle fiilden sonra geldiği gözlemlendi.

İnsan Zihni Dilleri Benzer Şekilde Şekillendiriyor

Nature Human Behaviour’da yayımlanan çalışmada yer alan araştırmacılar, bu benzerliklerin tesadüf olmadığını vurguluyor. Annemarie Verkerk, farklı analiz yöntemlerinin benzer sonuçlar vermesinin dikkat çekici olduğunu belirterek, dil değişiminin evrensel özellikleri anlamada kilit rol oynadığını ifade ediyor.

Araştırmanın bir diğer yazarı Russell Gray ise, ortak bilişsel ve iletişimsel ihtiyaçların dilleri belirli gramer çözümlerine yönlendirdiğini söylüyor.

Farklı Dillerde Ortak Yapılar Tekrar Ediyor

Çalışma kapsamında, fiil ve nesne sıralaması gibi temel dil yapılarının yanı sıra, cümle içindeki gramer ilişkilerinin nasıl kurulduğu da incelendi. Sonuçlar, birbirinden bağımsız yüzlerce dilde benzer yapıların tekrar tekrar ortaya çıktığını gösterdi.

Yeni Araştırmaların Kapısı Aralanıyor

Bilim insanları, elde edilen bulguların insan dilini şekillendiren temel bilişsel mekanizmaları anlamak için önemli bir adım olduğunu belirtiyor. Ancak bu ortak kuralların tam olarak hangi nedenlerle ortaya çıktığı henüz net değil. Araştırma, gelecekte yapılacak çalışmalar için güçlü bir temel sunarken, dilin evrimine dair yeni soruları da beraberinde getiriyor.

KAYNAK: https://www.cumhuriyet.com.tr/bilim-teknoloji/arastirma-binlerce-dilde-evrensel-dilbilgisi-kurallari-tespit-edildi-2493514 , https://saint-martin-en-haut.fr/agenda/salon-du-livre-3eme-edition/

Haber’in Alınma Saati: 23.28

Haber’in Tarih-Saati: 08.04 / 23.30

By ilayda

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir